دکتر ندا سالاریه

جراح زیبایی زنان، زایمان، متخصص نازایی

لاپاراسکوپی و هیستروسکوپی

دارای بورد تخصصی زنان از دانشگاه شهید بهشتی

هیستروسکوپی رحم

هیستروسکوپی رحم چیست : یکی از بخش های مهم در دستگاه تناسلی خانم ها رحم است که برای نگهداری جنین استفاده می شود. گاهی رحم نیز مانند هر بخش دیگر در بدن ما دچار بیماری شود. یکی از روش های مورد استفاده برای درمان آن هیستروسکوپی است. هیستروسکوپی عبارت است از معاینه ­ی داخل دهانه ­ی رحم و رحم با استفاده از لوله­ ی باریک، روشن و انعطاف­ پذیری به نام هیستروسکوپ. پزشک این وسیله را از طریق واژن وارد می­کند. هیستروسکوپی دو نوع درمانی و تشخیصی دارد.

پزشک ممکن است از هیستروسکوپی برای این مواد استفاده کند :

  • گرفتن نمونه­ ی بافتی (بیوپسی)
  • برداشتن پولیپ­ ها یا تومورهای فیبروییدی
  • جلوگیری از خونریزی ناشی از تخریب بافت با استفاده از جریان الکتریکی، انجماد، حرارت، یا مواد شیمیایی.

ممکن است پزشک هیستروسکوپی را حتی  در مطب خود انجام دهد. این عمل می تواند با بی حسی موضعی، بدون بی حسی یا بیهوشی عمومی و در اتاق عمل انجام شود.

در چه صورت به هیستروسکوپی نیاز دارم ؟

ممکن است برای این موارد به هیستروسکوپی نیاز داشته باشید :

  • نتایج غیرطبیعی آزمایش پاپ ­اسمیر
  • خونریزی غیرطبیعی رحم
  • خونریزی پس از یائسگی
  • تشخیص و برداشتن جای زخم، پولیپ یا فیبروئیدهای رحم
  • یافتن و برداشتن آیودی ­ها (دستگاه­های درون ­رحمی)
  • قرار دادن ابزار کنترل بارداری کوچک در داخل لوله­ های فالوپ
  • برداشت نمونه ­های بافتی (بیوپسی) کوچک
  • برداشتن لایه­ ی پوشاننده آندومتر

عوامل خاصی می ­توانند باعث اختلال در هیستروسکوپی شوند که عبارتند از:

  • بیماری التهابی ناحیه­ ی لگن
  • ترشح­ های واژن
  • التهاب دهانه­ ی رحم
  • پر بودن مثانه

هیستروسکوپی رحم

در چه صورت عمل هیستروسکوپی را انجام ندهیم ؟

  • بارداری
  • سرطان دهانه ی رحم
  • عفونت واژن و عفونت ادراری

چطور برای هیستروسکوپی آماده شوم

  • پزشک روش کار را برایتان توضیح می ­دهد و می ­توانید سؤالات خود را بپرسید.
  • ممکن است از شما بخواهند که فرم رضایت­نامه ­ای را قبل از انجام عمل امضا کنید. فرم را با دقت مطالعه کنید و اگر به نکته­ ی مبهمی برخوردید، از پزشک سوال کنید.
  • پزشک ممکن است معاینه­ ی فیزیکی برای اطمینان از سلامت شما انجام دهد. ممکن است آزمایش خون یا آزمایش­های تشخیصی دیگری از شما گرفته شود.
  • ممکن است در صورت نیاز به بی­ حسی موضعی یا بیهوشی عمومی، از شما بخواهند که قبل از عمل چیزی نخورید. ممکن است عمل با بی­ حسی موضعی یا بیهوشی عمومی یا بدون بی­ حسی انجام شود. این به عمل ­های دیگری که پزشک به طور همزمان انجام می­دهد، بستگی دارد.
  • اگر باردار هستید یا فکر می­کنید ممکن است باردار باشید، به پزشک بگویید.
  • اگر به داروی خاص، ید، لاتکس، نوار یا بیهوشی حساسیت دارید، به پزشک بگویید.
  • تمامی داروهای (تجویزی و غیر تجویزی) و مکمل­ های دارویی مصرفی خود را به پزشک اطلاع دهید.
  • اگر سابقه­ ی اختلالات خونریزی دارید یا هر نوع داروی رقیق­ کننده­ ی خون (ضدانعقاد خون)، آسپرین، یا داروهای دیگر مؤثر بر لختگی خون مصرف می­کنید، به پزشک بگویید. ممکن است پزشک از شما بخواهد که قبل از عمل، مصرف دارو را متوقف کنید.
  • ممکن است قبل از عمل آرام بخشی به شما داده شود تا به آرام شدنتان کمک کند. در این صورت، باید کسی باشد که شما را به خانه برساند.
  • عمل برای بعد از قاعدگی و بعد از تخمک­ گذاری تنظیم می­شود. این امکان دیدن بهترین نمای رحم را فراهم می­کند و همچنین، از آسیب به بارداری تازه جلوگیری می­کند.
  • لباسی بپوشید که امکان دسترسی به ناحیه ­ی مورد نظر را فراهم کند یا به راحتی بتوانید آن را درآورید.
  • به تمامی دستورالعمل­های دیگر پزشک برای آماده شدن توجه کنید.

در طول هیستروسکوپی چه اتفاقی می افتد

پزشک ممکن است هیستروسکوپی را به صورت سرپایی یا در طول بستری بودن در بیمارستان انجام دهد. عمل بسته به شرایط شما و روال کار پزشک متفاوت خواهد بود.

به طور کلی، هیستروسکوپی چنین روندی خواهد داشت:

  1. لباس خود را درمی ­آورید و لباس بیمارستان می­پوشید.
  2. قبل از عمل مثانه ­تان را تخلیه می­کنید.
  3. ممکن است رشته­ ی درون وریدی در بازو یا دستتان قرار داده ­شود.
  4. روی یک تخت جراحی قرار می­ گیرد، به پشت دراز می­کشید و پاهایتان را در رکاب ­هایی قرار می­دهید.
  5. ناحیه­ی واژن با محلول ضدعفونی پاکسازی می­شود.
  6. پزشک ممکن است قبل از وارد کردن هیستروسکوپ، دهانه ­ی رحم را باز کند.
  7. پزشک هیستروسکوپ را وارد واژن و از طریق دهانه­ ی رحم، وارد رحم می ­کند.
  8. پزشک برای باز کردن رحم و داشتن دید بهتر، مایع یا گازی را از طریق هیستروسکوپ تزریق می­کند.
  9. پزشک دیواره­ ی رحم را برای یافتن مشکلات احتمالی بررسی می­کند. ممکن است عکس یا فیلم یا نمونه­ های بافتی (بیوپسی ­هایی) گرفته شود.
  10. اگر به عملی همچون برداشت فیبروئید احتیاج داشته باشید، پزشک ابزارهایی را از طریق هیستروسکوپ وارد می­کند.
  11. برای عمل­های پیچیده ­تر، پزشک برای دیدن همزمان بیرون رحم، ابزار دیگری را از طریق شکم (لاپاراسکوپی) وارد می­کند
  12. پس از اتمام کار، پزشک هیستروسکوپ را خارج می­کند.

مطالب که حتما باید بخوانید : عمل تنگی واژن

پس از هیستروسکوپی رحم چه اتفاقی می افتد

بهبودی با توجه نوع بیهوشی یا بی­حسی شما متفاوت خواهد بود. اگر پزشک از بیهوشی عمومی یا آرام بخش استفاده کرده باشد، فشار خون، نبض، و تنفس تان را تا زمان پایدار شدن آنها و هوشیار شدن شما کنترل می­کند. پس از پایدار شدن شرایط، مرخص می­شوید. هیستروسکوپی اغلب به صورت سرپایی انجام می­شود.

در غیر این صورت هم پس از هیستروسکوپی، به مراقبت خاصی نیاز نخواهید داشت.

امکان دارد یک یا دو روز بعد از عمل، دل درد و خونریزی واژینال داشته باشید. در صورت داشتن تب، درد شکمی شدید، یا خونریزی یا ترشح شدید واژینال به پزشک اطلاع دهید.

ممکن است در مجاری گوارشی شما گاز جمع شده باشد و به خاطر گاز تزریق ­شده در طول عمل، درد داشته باشید. این ممکن است تا 24 ساعت ادامه داشته باشد. ممکن است در بالای شکم و شانه­ ها نیز درد داشته باشید.

طبق توصیه ­ی پزشک، برای دردتان مسکن مصرف کنید. آسپرین یا برخی دیگر از داروهای مسکن می ­تواند احتمال خونریزی را افزایش دهد. حتماً فقط از داروهای توصیه ­شده استفاده کنید.

تا 2 هفته پس از عمل یا تا هر زمان که پزشک توصیه می­کند، دوش واژینال یا رابطه­ ی جنسی نداشته باشید.

می­توانید فعالیت و برنامه­ ی غذایی معمول خود را داشته باشید مگر این که پزشک دستور دیگری بدهد.

پزشک ممکن است با توجه به شرایط تان، دستورالعمل­ های دیگری داشته باشد.

درمان هیستروسکوپی رحم

عوارض هیستروسکوپی

برخی از عوارض احتمالی هیستروسکوپی عبارت ­اند از

  • عفونت
  • خونریزی
  • بیماری التهابی لگن
  • خراش برداشتن رحم (به ندرت) یا آسیب دهانه­ ی رحم
  • عوارض ناشی از مایع یا گاز استفاده شده برای باز کردن رحم

امکان دارد یک یا دو روز بعد از عمل، خونریزی جزئی واژینال و دل ­درد داشته باشید.

بسته به شرایط آن ممکن است خطرات دیگری نیز وجود داشته باشد. قبل از انجام این کار، نگرانی­ های خود را با پزشکان در میان بگذارید.