دکتر ندا سالاریه

جراح زیبایی زنان، زایمان، متخصص نازایی

لاپاراسکوپی و هیستروسکوپی

دارای بورد تخصصی زنان از دانشگاه شهید بهشتی

درمان مشکلات یائسگی

درمان مشکلات یائسگی یک نقص یا یک بیماری نیست بلکه یک مرحله طبیعی از زندگی زنان است.یائسگی به این معناست که فرد به دلیل عدم توانایی تخمک گذاری ، توانایی بارداری خود را از دست می دهد.این اتفاق معمولا در اواخر دهه 40 سالگی و یا در اوایل دهه 50 سالگی رخ می دهد.در برخی موارد نیز یائسگی پیش از موعد رخ می دهد.

تشخیص یائسگی

با مشاهده­ نشانه­ها و علائم یائسگی در اکثر زنان معمولاً می توان گفت که دوره­ی انتقال به یائسگی در آنها شروع شده است. اگر نگران قاعدگی­های نامنظم یا گرگرفتگی­های خود هستید، با پزشک خود مشورت کنید. در برخی از موارد، به ارزیابی بیشتری نیاز است . معمولاً برای تشخیص یائسگی نیازی به آزمایش نیست. اما در شرایط خاص، ممکن است پزشک برای کنترل سطح موارد زیر، آزمایش­های خونی را توصیه کند:

هورمون محرک فولیکولی (FSH) و استروژن (استرادیول) زیرا با شروع یائسگی، سطح FSH افزایش و سطح استرادیول کاهش می­یابد.

هورمون­ محرک تیروئید (TSH) زیرا علائم کم­کاری تیروئید می تواند مشابه علائم یائسگی باشد.

آزمایش­های خانگی غیر تجویزی برای بررسی سطح FSH ادرار موجود است. این آزمایش­ها می­تواند افزایش سطح FSH و نشان دهد که آیا در مرحله پیش یائسگی تا یائسگی قرار دارید.  اما از آنجایی که سطح FSH در طول چرخه قاعدگی بالا و پایین می­رود، آزمایش­های خانگی FSH با قطعیت نشان نمی دهد که آیا در یکی از مراحل یائسگی قرار دارید یا نه.

اصلی ترین علائم یائسگی

  • عادت ماهیانه نامنظم
  • احساس گرگرفتگی
  • کاهش میزان میل جنسی
  • افزایش وزن خصوصا در ناحیه شکمی
  • کوچک شدن سینه ها
  • ریزش مو
  • خشکی پوست
  • خشکی دستگاه تناسلی
  • ایجاد تغییرات در رحم و تخمدان ها
  • احساس بی خوابی
  • علل یائسگی

درمان مشکلات یائسگی

کاهش هورمون ها در یائسگی

هورمون های استروژن و پروژسترون هورمون هایی هستند که قاعدگی را تنظیم می کنند و کمبود آنها موجب کاهش میزان باروری می شود.

شیمی درمانی و پرتو درمانی : این نوع درمان ها می توانند باعث ایجاد یائسگی و ناباروری شوند.

هیسترکتومی : نوعی جراحی است که در آن رحم برداشته می شود و تخمدان باقی می ماند.

درمان یائسگی چگونه است

درمان یائسگی به درمان پزشکی نیاز ندارد. درمان­ها بر کاهش نشانه­ها و علائم و مدیریت یا جلوگیری از ناراحتی­های مزمنی تمرکز می­کند که با افزایش سن رخ می­دهند. این درمان­ها می تواند شامل موارد زیر باشد :

درمان هورمونی استروژن درمانی موثرترین گزینه­ درمانی برای تسکین گرگرفتگی های یائسگی است. پزشک با توجه به سابقه­ پزشکی فردی و خانوادگی شما، ممکن است پایین ترین دوز استروژن و کوتاه ترین دوره زمانی لازم برای تسکین علائم برای شما را توصیه کند. در صورتی که عمل برداشت رحم انجام نداده باشید، علاوه بر استروژن به پروژسترون نیز نیاز دارید.

استروژن به جلوگیری از پوکی استخوان نیز کمک می­کند. استفاده­ی طولانی مدت از درمان هورمونی می تواند خطر ابتلا به بیماری­های قلبی عروقی و سرطان پستان را بالا ببرد اما شواهد نشان داده است که شروع مصرف هورمون­ها در دوران یائسگی، برای برخی از زنان مفید است.

استروژن واژینال : برای تسکین خشکی واژن، می توان با استفاده از کرم واژینال، قرص یا حلقه، استروژن را به طور مستقیم از طریق واژن مصرف کرد. این درمان مقدار کمی استروژن آزاد می کند که جذب بافت­های واژن می­شود. این درمان می تواند به کاهش خشکی واژن، ناراحتی در حین نزدیکی و برخی از علائم ادراری کمک کند.

گاباپنتین (نوروپنتین، گرالیس و غیره). تاثیر گاباپنتین در درمان تشنج ثابت شده است اما شواهد نشان داده است که به کاهش گرگرفتگی نیز کمک می­کند. این دارو برای زنانی که نمی­توانند از استروژن استفاده کنند یا گرگرفتگی­های شبانه دارند، مفید است.

درمان های خانگی یائسگی چیست

گرگرفتگی­ را کاهش دهید :یک لیوان آب خنک بنوشید یا به جای خنک تری بروید. سعی کنید محرک­های گرگرفتگی خود را به دقت شناسایی کنید. در بسیاری از زنان، این محرک­ها شامل نوشیدنی­های گرم، کافئین، غذاهای پرادویه، الکل، استرس، هوای گرم و حتی اتاق گرم می­شود.

ناراحتی­های واژنی خود را کاهش دهید. از روان کننده های واژنی با پایه آب آستروگلاید، ژل K-Y و روان کنندهها یا مرطوب کننده های با پایه سیلیکون (رپلنز و غیره) استفاده کنید. از محصولات فاقد گلیسیرین استفاده کنید زیرا گلیسیرین می تواند در خانم­های حساس به این ماده شیمیایی، باعث سوزش شود. حفظ فعالیت جنسی نیز با افزایش جریان خون به واژن، به رفع این مسئله کمک می­کند.

خواب کافی داشته باشید. از مصرف کافئین خودداری کنید زیرا خواب شما را کم می­کند و از نوشیدن بیش از حد الکل اجتناب کنید زیرا می­تواند خواب را مختل کند. در طول روز ورزش کنید اما قبل از خواب فعالیت شدید نداشته باشید. اگر گرگرفتگی خواب را مختل کرده است، قبل از خواب راه حلی برای آن پیدا کنید تا خواب کافی داشته باشید.

تکنیک­های آرام سازی را تمرین کنید. تکنیک هایی همچون تنفس عمیق، تنفس سریع، تصویرسازی هدایت شده، ماساژ و شل کردن عضلات می­تواند به رفع علائم یائسگی کمک کنند. می­توانید در کتاب­ها، سی دی ها و به صورت آنلاین تمرین­های آرام سازی مختلفی بیابید.

سیگار نکشید. سیگار کشیدن خطر بیماری­های قلبی، سکته­ی مغزی، پوکی استخوان، سرطان و بسیاری دیگر از مشکلات سلامت را افزایش می­دهد. سیگار کشیدن همچنین می تواند باعث افزایش گرگرفتگی و یائسگی زودرس شود.

مرتب ورزش کنید. داشتن فعالیت بدنی یا ورزش منظم در بیشتر روزها، به جلوگیری از بیماری­های قلبی، دیابت، پوکی استخوان و ناراحتی­های دیگر مرتبط با افزایش سن کمک می­کند.

اصلی ترین علائم یائسگی

روش های جایگزین درمانی

روش­های بسیاری برای کمک به کنترل علائم یائسگی ارائه شده است اما تعداد کمی از آنها برای اثبات ادعاهای خود، شواهد علمی دارند. برخی از درمان­های تکمیلی و جایگزین که مطالعه شده­اند یا در دست مطالعه هستند، عبارت­اند از:

استروژن­های گیاهی (فیتواستروژن). این استروژن­ها به طور طبیعی در برخی از مواد غذایی موجود هستند. دو نوع اصلی فیتواستروژن داریم – ایزوفلاون­ها و لیگنان ها. ایزوفلاون­ها در دانه­های سویا، عدس، نخود، و حبوبات دیگر موجود است. لیگنان در بذر کتان، غلات کامل، و برخی از میوه­ها و سبزیجات یافت می­شوند.

هنوز اثبات نشده است که استروژن های موجود در این مواد غذایی می تواند به کاهش گرگرفتگی و دیگر علائم یائسگی کمک کند اما بیشتر مطالعات حاکی از بی اثر بودن آنها است. ایزوفلاون­ها اثرات ضعیفی شبه استروژنی دارند بنابراین اگر مبتلا به سرطان پستان هستید، قبل از استفاده از قرص­های مکمل­ ایزوفلاون با پزشک خود مشورت کنید.

یوگا. شواهدی در تأیید این ادعا وجود ندارد که تمرین یوگا به کاهش علائم یائسگی کمک می­کند. اما ورزش­های تعادلی همچون یوگا یا تای چی می­تواند به افزایش قدرت و هماهنگی بدنی کمک کند و از افتادن فرد که می­تواند منجر به شکستگی استخوان شود، جلوگیری کند. قبل از شروع تمرین­های تعادلی، با پزشک خود مشورت کنید. برای یادگیری نحوه­ی انجام حرکات و تکنیک­ها تنفس صحیح، به کلاس بروید.

طب سوزنی. طب سوزنی می­تواند اثر موقتی در کمک به کاهش گرگرفتگی داشته باشد اما تحقیقات بهبود قابل توجه یا پایداری را نشان نمی­دهد. به تحقیقات بیشتری در این مورد نیاز است.

هیپنوتیزم: طبق تحقیقات صورت گرفته توسط مرکز ملی پزشکی مکمل و جایگزین، درمان هیپنوتیزمی می­تواند در برخی از زنان یائسه، میزان بروز گرفتگی ها را کاهش دهد. طبق این مطالعه، هیپنوتیزم همچنین می­تواند به بهبود خواب و کاهش اختلالات ناشی از یائسگی در زندگی روزمره یک فرد کمک کند.

پیش از مراجعه به پزشک

علائم خود را کنترل کنید. برای مثال، فهرستی از تعداد گرگرفتگی­های روزانه یا هفتگی خود تهیه کنید و شدت آنها را یادداشت کنید.

فهرستی از داروها، گیاهان دارویی و مکمل­های دارویی مصرفی خود تهیه کنید، دوزها و دفعات مصرف خود را نیز یادداشت کنید.

در صورت امکان، از یکی از اعضای خانواده یا دوست نزدیک خود بخواهید که همراه شما بیاید. ممکن است در ملاقات با پزشک اطلاعات زیادی در اختیار شما قرار داده شود که به یاد آوردن همه­ی آنها سخت باشد.

دفتر یادداشت با خود داشته باشید. از آن برای یادداشت اطلاعاتی که در طول ملاقات با پزشک دریافت می کنید، استفاده کنید.

فهرستی از سوالات را برای پرسیدن از پزشک آماده کنید. ابتدا مهم­ترین سوالات خود را یادداشت کنید.

برخی از سوال های اصلی عبارتند از :

آزمایشات مناسب برای درمان یائسگی چیست

  • چه درمان­ هایی برای به حداقل رساندن علائم من موجود است؟
  • آیا می­توانم کاری برای کاهش علائم انجام دهم؟
  • برای حفظ سلامتی­ ام، چه نکاتی را باید رعایت کنم؟
  • آیا درمان­ های جایگزینی برایم وجود دارد؟
  • چه وبسایت ­هایی را پیشنهاد می­کنید؟
  • علاوه بر این سوالات ، در هر زمانی از ملاقات، بدون تردید سؤالات خود را بپرسید.