دکتر ندا سالاریه

جراح زیبایی زنان، زایمان، متخصص نازایی

لاپاراسکوپی و هیستروسکوپی

دارای بورد تخصصی زنان از دانشگاه شهید بهشتی

اندومتریوز

یکی از بیماری‎های مربوط به زنان که بسیار شایع است بیماری اندومتریوز نام دارد. به نحوی که از هر چهار نفر یک نفر به آن مبتلا است. این بیماری پس از سن بلوغ علائم خود را در فرد نشان می‎دهد. با هورمون‎هایی که تخمدان‎ها در هر ماه تولید می‎کنند سلول‎های قسمت درونی رحم متورم و ضخیم می‎شود. سلول‎های اضافه که آندومتریال نام دارند در دوران قاعدگی از بدن خارج می‎شوند. اندرومتریوز اختلالی است که به رشد بی‎رویه‎ی سلول‎های آندرومتریال در محیط خارج از رحم گفته می‎شود. این اختلال می‎تواند به درد، خون‎ریزی نامنظم و حتی در مواردی به ناباروری منجر شود.

علت بروز اندومتریوز

محققان هنوز نتوانسته‎اند دلیل قطعی برای بروز این اختلال در افراد مبتلا بیابند. معمولا اندومتریوز در سن 25 تا 35 سالگی تشخیص داده می‎شود. اما به طور کلی افرادی با شرایط زیر بیشتر از سایرین در خطر ابتلا به این بیماری قرار دارند:

  • شروع دوران قاعدگی از سن پایین
  • دوره‎ی قاعدگی کوتاه مدت
  • مصرف الکل
  • وزن پایین
  • وراثت
  • افرادی که بارداری نداشتند
  • پرده‎ی بکارت بسته که مانع جریان خون در دوره‎ی قاعدگی می‎شود.

علائم اندومتریوز

نشانه‎ی اصلی این اختلال درد است. اما به طور کلی نمی‎توان علائم مشخصی برای آن در نظر گرفت. ممکن است برخی افراد با وجود اندومتریوز بسیار خفیف درد بسیار زیادی را متحمل شوند ولی برخی دیگر هیچ نشانه‎ای از بیماری نداشته باشند. اغلب افراد میتلا به اندومتریوز ممکن است با علائم ذیل درگیر باشند:

  • دوران قاعدگی دردناک
  • درد زیر شکم قبل و در طول قاعدگی
  • گرفتگی عضلات از دو هفته پیش از قاعدگی و در طول آن
  • درد در رابطه‎ جنسی و پی از آن
  • درد در هنگام دفع و ادرار
  • درد پشت و کمر

مشاوره متخصص زنان در تهران

تشخیص اندومتریوز

ممکن است اختلال اندومتریوز با تغییراتی خاص در نتایج آزمایشات و سونوگرافی و سی‎تی‎اسکن و یا رادیولوژی لگن خود را نشان دهد. اما تنها راه تشخیص قطعی و دقیق آن لاپاروسکوپی است. در این روش دستگاه لاپاروسکوپ با ایجاد برشی کوچک وارد شکم می‎شود. البته ممکن است در مواردی پزشک در بخش پایین‎تر شکم نیز شکافی ایجاد کند تا دیگر ابزارهای جراحی را به کار گیرد. با استفاده از روش لاپاروسکوپی پزشک این امکان را دارد تا به صورت مستقیم بخش خارجی رحم، تخمدان‎ها و اعضای مجاور آن را معاینه کند.

درمان اندومتریوز چگونه است؟

این اختلال در صورتی که برای فرد ایجاد مشکل کند درمان می‎شود و آن زمانی است که فرد دچار نازایی و یا دردهای شدید لگنی باشد. در برخی موارد پطشک به نجویز دارو جهت کاهش درد بیمار اکتف می‎کند اما در مواردی دیگر نیاز به جراحی به وجود می‎آید. درمان اندومتریوز در زمان تشخیص آن انجام می‎گیرد. زمان انجام لاپاروسکوپی ایمپلنت‎های اندومتریوز را می‎توان برش داد و جدا کردو همچنین می‎توان به کمک لیزر آن‎ها را سوزاند و خارج نمود. باید در نظر داشت بافت‎های درگیر باید به طور کامل خارج شود.

نکاتی که پیش از شروع درمان باید رعایت گردد

پیش از انجام این درمان مانند درمان‎های دیگر لازم است فرد مواردی را رعایت کند تا روند درمان به بهترین نحو انجام شود و نتیجه‎ای مطلوب از خود بر جای گذارد. برخی از این موارد عبارتند از:

  • 12 ساعت پیش از شروع درمان چیزی میل نکنید تا حالت تهوع طی عمل و پس از آن کاهش یابد.
  • از مصرف دخانیات و الکل یک هفته پیش از عمل خودداری نمایید.
  • مصرف داروهایی که سبب رقیق شدن خون می‎شود مانند آسپرین یک عفته پیش از درمان ممنوع است. زیرا احتمال خون‎ریزی را افزایش می‎دهد.

نکاتی که پس از لاپاروسکوپی برای درمان باید انجام شود

پس از لاپاروسکوپی بیمار باید نکاتی را انجام دهد تا دوره‎ی نقاهت کوتاه‎تری را سپری کند و بهترین نتجه از عمل مورد نظر را دریافت نماید. این نکات شامل موارد ذیل است:

  • مصرف داروها و مسکن‎هایی که پزشک تجویز می‎کند در زمان مقرر به کاهش درد بیمار کمک بسیاری می‎کند.
  • مصرف آبنبات و یا قرص گلو، درد ناشی از لوله‎ی راه هوایی در نای را کاهش می‎دهد.
  • یک هفته پس از عمل انجام فعالیت‎های سنگین و ورزش ممنوع است.
  • 48 ساعت پس از جراحی از نوشیدن نوشابه‎های گازدار خودداری کنید. همچنین برای رفع حالت تهوع بهتر است یک روز پس از عمل غذای سبک میل نمایید.
  • یک روز پس از جراحی می‎توانید بانداژ روی زخم را برارید. محل برش‎ها را تمیز و خشک نگه‎دارید.
  • خون‎ریزی خفیف واژینال تا چند روز پس از جراحی طبیعی است اما در صورت استمرار آن و افزایش میزان خون‎ریزی به پزشک خود مراجعه نمایید.

آیا درمان قطعی است ؟

این بیماری روش درمان قطعی و دائمی ندارد و حتی ممکن است در صورت انجام جراحی و برداشت کامل بافت درگیر باز هم پس از چندی عود کند. به همین دلیل پزشکان اغلب سعی دارند تا حد ممکن دردهای ناشی از این بیماری را با دارو درمان کاهش دهند و تا جای ممکن عارضه‎ی ایجاد شده را کنترل کنند. البته ماندگاری نتیجه‎ی جراحی تا حدی به مهارت پزشک و رعایت نکات لازم توسط بیمار نیز مربوط می‎شود.