دکتر ندا سالاریه

جراح زیبایی زنان، زایمان، متخصص نازایی

لاپاراسکوپی و هیستروسکوپی

دارای بورد تخصصی زنان از دانشگاه شهید بهشتی

زایمان طبیعی با بی حسی اپیدورال

اپیدورال چیست و چگونه عمل می‌کند؟

در مورد تزریق‌های نخاعی و اپیدورال بیاموزید تا تصمیم بگیرید که آیا یکی از این اشکال بی‌حسی برای زایمان شما مناسب است یا خیر.

هر مادری می‌گوید: مهم نیست چند کتاب می‌خوانید یا چند داستان از دوستانتان می‌شنوید، شما به طور کامل نمی‌دانید حین زایمان و درد زایمان چه حسی خواهید داشت مگر وقتی که واقعاً در میانه‌ی آن باشید. به علاوه، شما مسلماً می‌خواهید از قبل باگزینه‌های تسکین دردتان آشنا شوید. اپیدورال یکی از شایعترین اشکال بی‌حسی است. در این جا، با اطلاعات ضروری در مورد داروی جلوگیری‌کننده از درد آشنا می‌شوید.

اپیدورال چیست؟

سانجیتا کوماراسوامی، پزشک، متخصص بیهوشی با تخصص در بی‌حسی زنان و زایمان در مرکز پزشکی وستچستر، مرکز اصلی شبکه‌ی بهداشتی مرکز پزشکی وستچستر در والهالای نیویورک توضیح می‌دهد: «بی‌حسی اپیدورال برای تسکین درد زایمان یک نوع بی‌حسی است که در آن داروی ضد درد نزدیک پایین ستون فقرات یا استخوان پشت تزریق می‌شود. این روش بدن را زیر سطح تزریق بی‌حس کرده و به زنان اجازه می‌دهد در طول درد زایمان بیدار و هوشیار باشند ولی احساس راحتی بیشتری داشته باشند، و هنگام زایمان نوزادشان احساس فشار برای زور زدن را حس کنند. می‌توان به آن با عنوان بلوک اپیدورال یا تزریق اپیدورال نیز اشاره کرد.»

اپیدورال چگونه کار می‌کند؟

دکتر کوماراسوامی توضیح می‌دهد: «وقتی شما در میان درد زایمان هستید، رحمتان منقبض می‌شود، که به دردی منجر می‌شود که از طریق اعصاب داخل ستون فقرات یا استخوان پشت از رحم به مغز می‌رود. درد معمولاً در اوایل سیر زایمان خفیف است، اما هر چه به زایمان نوزاد نزدیک می‌شویم بدتر می‌شود.»

با انتخاب اپیدورال، شما می‌توانید این حس‌های تشدیدشونده را مسدود کنید. ایفات هاسکینز، پزشک، استادیار بالینی دپارتمان زنان و زایمان بهداشت NYU لانگون در شهر نیویورک، توضیح می‌دهد که داروی بی‌حسی به درون فضای اپیدورال، که بخشی پیرامون اعصاب طناب نخاعی است، تزریق می‌شود. وی متذکر می‌شود: «سپس داروی بی‌حسی اعصاب را شستشو می‌دهد تا بی‌حس شوند و این گونه از انتقال احساس درد جلوگیری می‌کند.»

اشکال مختلف تجویز دارو چه هستند؟

  • تزریق نخاعی: دکتر کوماراسوامی توضیح می‌دهد، این نوع دارو یک تزریق منفرد است که می‌تواند به تنهایی یا در ترکیب با اپیدورال به کار رود، وی متذکر می‌شود: «وقتی به تنهایی به کار رود، از طریق سوزنی تجویز می‌شود که وارد کمر و داخل در کانال نخاعی می‌شود. چون تسکین درد آنی است، این روش به طور معمول از یک ساعت و نیم تا سه ساعت طول می‌کشد و اثر آن می‌تواند قبل از زایمان نوزاد از بین برود.»
  • تزریق اپیدورال: این شکل اجازه‌ی قرارگیری افزون یک کاتتر اپیدورال را می‌دهد (که وارد فضای اپیدورال شما می‌شود، در حالی که سوزن خارج می‌شود، و کاتتر با چسب به پشت شما چسبانده می‌شود). دکتر کوماراسوامی می‌گوید، کاتتر برای بقیه‌ی مدت زایمان در محل باقی می‌ماند. دکتر هاسکینز می‌گوید: «در صورت نیاز، می‌توان دوز کمی از دارو را در هر بازه‌ی زمانی تزریق کرد. این تسکین می‌تواند در طول مدت زایمان-24 تا 36 ساعت- به علاوه تا چند ساعت بعد طول بکشد. بی‌دردی اپیدورال در شرایط درد مزمنی که ممکن است چند روز طول بکشد نیز به کار می‌رود.» همچنین با اپیدورال می‌توان با محل دقیق تسکین درد سازگار شد در مقایسه با نخاعی که فراگیرتر است. در برخی بیمارستان‌ها، شما می‌توانید یک «اپیدورال با راه رفتن» بگیرید که شما را خیلی محدود به تخت نمی‌کند. دکتر کوماراسوامی متذکر می‌شود: «به علاوه، ممکن است به دلیل مشکلات ایمنی و کنترل، وقتی اپیدورال در محل است اجازه‌ی راه رفتن نداشته باشید.»

اگر به زایمان سزارین یا بستن لوله‌ها پس از زایمان نوزاد احتیاج پیدا کنید، درمان اپیدورال را می‌توان حین این اقدامات ادامه داد.

محققان دریافته‌اند که اپیدورال زودهنگام نرخ زایمان سزارین را افزایش نمی‌دهد یا بر طول مدت زایمان تأثیر نمی‌گذارد. در مورد سلامت نوزادتان، محققان می‌گویند که اپیدورال اثری بر وزن، نمره‌ی آپگار یا سایر سنجش‌های نوزاد نمی‌گذارد.

دکتر کوماراسوامی متذکر می‌شود، شما ممکن است عوارض جانبی مانند کاهش فشار خون، خارش خفیف، درد پشت، و سردرد را تجربه کنید. او می‌گوید: «عارضه‌ی جدی مانند آسیب به اعصاب، خونریزی و عفونت در نخاع و فلج وقایع بسیار نادری هستند.»

دکتر هاسکینز می‌گوید، برای به حداقل رساندن خطر، در مورد هر گونه مشکل پزشکی، مانند حساسیت به داروهای بی‌حسی موضعی، مشکلات تنفسی، مشکلات خونریزی‌دهنده، جراحی ستون فقرات، و غیره از قبل با پزشکتان صحبت کنید. هم‌چنین بهتر است وقتی شروع به حرکت می‌کنید به آرامی پیش بروید. او می‌گوید: «پس از زایمان، برای حرکت صبر کنید تا وقتی احساس کامل در اندام‌های تحتانی را دوباره به دست آورید چون اگر بی‌حسی باقیمانده باشد، شانس افتادن و آسیب زیادی وجود دارد.»

در نهایت، درد زایمان برای هر زن و هر بارداری متفاوت است. دکتر کوماراسوامی به زنان توصیه می‌کند با صحبت با آموزگاران تولد، پزشکان، یا ماماهای مسئول مراقبتشان، گزینه‌های تسکین دردشان را بسنجند سپس تصمیم بگیرند که چه روشی برای آنها بهتر است.